Bu cümleyi çok söyleriz. Benim bu konudaki en ilginç örneğim bir tatil sırasında başıma geldi. Üst komşumuzun bir arkadaşı İsviçre’nin Zürih kentinde bir burger restoranı açmış.  Bize de mekanı tavsiye etti.  İçeri girip bize gösterdikleri masaya oturduk. Üst komşum bir hava yolu şirketinde pilot. Mekanın sahibi de ayni hava yolunda kabin amirliği yapmış. Laf lafı açtı. Mekanın sahibi ile sohbet ederken kendisinin benim çok yakın arkadaşlarımdan biriyle asker arkadaşı olduğu ortaya çıktı. Hepimiz duruma hayret ettik ve o malum cümleyi kurduk. Ay dünya çok küçük vallahi.

Peki dünya ne kadar küçük? Sadece 6 derece kadar! Nasıl mı? Konunun temeli 1967’de Amerikalı Psikolog Stanley Milgram’ın yaptığı “Küçük Dünya Deneyi” (Small World Experiment) ve “6 Derece Uzak” (Six degrees of seperation) teorisine dayanıyor.

6 Derece Uzak

Stanley Milgram, Omaha, Nebraska’dan rastgele seçtiği 296 kişiye mektuplar yollamış. Mektupta özetle bir araştırma yaptığını ve katılımcı adaylarından mektubu Boston’daki hedef kişiye sadece ve sadece kişisel kontaklarını kullanarak iletmelerini istemiş. Zaten o dönem ne internet var, ne facebook var, ne sosyal medya var. Nerdeyse taş devri 🙂 Şaka şaka tabii ki değil.

Milgram, Mektup yolladığı kişilere şu bilgileri vermiş.

-Ulaşmaları gereken kişinin ismi

-Yaklaşık yerleşim yeri

-Mesleği

Nebraska’daki kişilerin Boston’daki hedef kişileri tanıma şansı çok düşük. Nebraska Amerika’nın ortasında, Boston ise Amerika’nın en doğusunda bir yerde.

296 mektubun sadece 64 tanesi aile bireylerinden biri, iş arkadaşı, okul arkadaşı vb. yardımı ile hedeflerine ulaşmış.   Araştırmacılar bu denemeden edindikleri bilgilerle ABD’deki insanların birbirinden ortalama 6 derece uzakta oldukları sonucuna varmışlar. Bu arada Milgram hiçbir zaman 6 Derece Uzak” (Six degrees of seperation) cümlesini kullanmamış.

Günümüzde Durum Nedir?

2000’li yılların başında Duncan J. Watts isimli bir Sosyolog Milgram’ın deneyini tekrar etti.  Bu sefer e-posta kanalıyla 60.000 kişiden 13 farklı ülkeden 18 farklı hedef kişiye ulaşmalarını istedi. Watts yaptığı açıklamada  6 derece uzak teorisinin halen sağlam bir geçerliliği olduğunu belirtti.

İşe biraz daha teknoloji katan Facebook çok daha geçerli bir sonuca vardı. Facebook’a kayıtlı iki kişinin ortalama 4.57 derece uzak olduğunu belirtti.

Sahi var mı sizin böyle ”Dünya Çok Küçük” örnekleriniz?

 

Yazar Hakkında

entelmuhendis